{"id":2093,"date":"2026-02-17T18:40:12","date_gmt":"2026-02-17T17:40:12","guid":{"rendered":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/?p=2093"},"modified":"2026-02-17T18:42:57","modified_gmt":"2026-02-17T17:42:57","slug":"domoljublje-kao-nadomjestak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/2026\/domoljublje-kao-nadomjestak\/","title":{"rendered":"Domoljublje kao nadomjestak"},"content":{"rendered":"\n

Domovinu voli ti\u0161inom,
Po\u0161tenjem i \u010da\u0161\u0107u,
A ne galamom Primitivizmom i stra\u0161\u0107u.
Zato ne vjeruj onome
\u0160to u nju se kune
Taj voli samo sebe
I d\u017eepove pune<\/em>.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Internet autorstvo ovih stihova pripisuje brojnim autorima. \u010cesto se spominje Miroslav Krle\u017ea, ali je izgledno da je autor vjerojatno Dalibor Pavi\u0107. Pjesma kritizira la\u017eni patriotizam i ukazuje na to da se istinska ljubav prema domovini iskazuje moralnim djelovanjem, a ne glasnim frazama koje slu\u017ee prikrivanju osobnih interesa. <\/p>\n\n\n\n

Pjesma mi je dala motivaciju da preispitam ideju, koja nije nova i vjerojatno nije ni originalna. Domoljublje kao nadomjestak. Bacimo na stol jo\u0161 i dodatnu karikaturu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Peter<\/figure>\n\n\n\n

Kut pod kojim je ruka podignuta i ispru\u017een dlan su nepogre\u0161iva referenca na nacisti\u010dki pozdrav. Konopac koji povezuje ruku i penis sugerira da je taj politi\u010dki \u010din (pozdrav) neraskidivo vezan uz mu\u0161kost ili, preciznije, njezinu kompenzaciju. Autor ovdje koristi klasi\u010dnu satiri\u010dku tehniku kastracije autoriteta. Prikazivanjem penisa kao minijaturnog, Bulo poru\u010duje da je agresivni nacionalizam i fa\u0161izam zapravo “nadomjestak” za osobni nedostatak, nesigurnost ili krhku mu\u0161kost.<\/p>\n\n\n\n

Autor je njema\u010dki karikaturist i novinar Peter B\u00f6hling<\/a>, koji se potpisuje umjetni\u010dkim imenom Bulo. Bulo djeluje u dru\u0161tvu koje temelji svoj novi <\/strong>identitet na antifa\u0161izmu nakon tragedije nacizma, rata i genocida koji je proizvelo njema\u010dko dru\u0161tvo u prvoj polovici 20. stolje\u0107a. Ovakva karikatura je politi\u010dka jer se ruga ideologiji koja se temelji na snazi i nadmo\u0107i, prokazuju\u0107i je kao jadnu i fizi\u010dki inferiornu. Sugerira da iza “velikih” gesta i mahanja rukama stoji duboki kompleks manje vrijednosti. Ovo je zapravo briljantan primjer kako se minimalizmom mo\u017ee izre\u0107i vrlo o\u0161tra i vulgarna (u smislu izravnosti) politi\u010dka uvreda, a da ona i dalje ostane u domeni visoke satire.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Poanta je u kompenzaciji – autor sugerira da je ideolo\u0161ka agresivnost i \u017eelja za mo\u0107i (velika gesta rukom) zapravo poku\u0161aj nadoknade za duboku osobnu nesigurnost ili “malenost” (simboliziranu mikropenisom).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Kompenziraju li dana\u0161nji hrvatski ultradesni\u010dari nedostatke svoje osobnosti i identiteta guraju\u0107i u prvi plan nagla\u0161eno domoljublje?\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pitanje zadire u samu sr\u017e politi\u010dke psihologije i sociologije, a fenomen se u literaturi \u010desto analizira kroz prizmu teorije socijalnog identiteta<\/a> i psihologije kompenzacije<\/a>. Iako bi bilo pretjerano (i znanstveno neprecizno) tvrditi da je svaki<\/em> oblik izra\u017eenog domoljublja rezultat osobnog nedostatka, istra\u017eivanja i teorijski modeli ukazuju na nekoliko klju\u010dnih mehanizama koji obja\u0161njavaju za\u0161to ekstremni desni narativi privla\u010de odre\u0111ene profile ljudi.<\/p>\n\n\n\n

Kada pojedinac do\u017eivljava neuspjehe na osobnom planu ili se osje\u0107a marginaliziranim u dru\u0161tvu, on \u010desto tra\u017ei “posredno dostojanstvo” kroz grupu. Nacionalni identitet je tu idealan jer je “besplatan” \u2013 ne zahtijeva individualni trud, ve\u0107 se dobiva samim ro\u0111enjem.<\/p>\n\n\n\n

Moderni svijet je kaoti\u010dan, globaliziran i pun nijansi, \u0161to kod mnogih izaziva tjeskobu. Ultradesni narativi nude jednostavne identitete koji su prije svega binarni: Mi (dobri) vs. Oni (lo\u0161i\/neprijatelji). Nude stroga pravila, tradiciju i hijerarhiju. Istra\u017eivanja pokazuju da osobe s ni\u017eom tolerancijom na neizvjesnost \u010de\u0161\u0107e gravitiraju ideologijama koje daju jednostavne odgovore na kompleksna pitanja. U tom kontekstu, agresivno guranje patriotizma nije samo ljubav prema domovini, ve\u0107 obrambeni mehanizam protiv osje\u0107aja gubitka kontrole u modernom dru\u0161tvu.<\/p>\n\n\n\n

Sociolo\u0161ka teorija o “gubitnicima modernizacije” sugerira da oni koji se ne snalaze u suvremenim ekonomskim i kulturnim promjenama (liberalizacija, digitalizacija, promjena dru\u0161tvenih normi) osje\u0107aju da im je ugro\u017een identitet. U Hrvatskoj je to dodatno specifi\u010dno zbog postratnog konteksta. Za mnoge, nagla\u0161eni patriotizam je na\u010din da se zadr\u017ei status “\u010duvara vrijednosti” u svijetu koji te vrijednosti sve vi\u0161e propituje. Ako im se oduzme taj ekskluzivni status “velikog domoljuba”, osje\u0107aju da im ne ostaje ni\u0161ta \u0161to ih \u010dini posebnima.<\/p>\n\n\n\n

Kada se domoljublje koristi agresivno \u2013 uz isklju\u010divanje drugih i stalno tra\u017eenje “unutarnjih neprijatelja” \u2013 ono prestaje biti afirmacija vlastitog identiteta i postaje ono \u0161to se u psihologiji naziva narcizmom malih razlika. \u0160to je osoba nesigurnija u vlastiti identitet, to joj je potrebnija stro\u017ea granica prema “drugome” kako bi se osje\u0107ala definiranom.<\/p>\n\n\n\n

Nagla\u0161eno domoljublje kod modernih ultradesni\u010dara \u010desto slu\u017ei kao identitetska kompenzacija. Ono popunjava prazninu nastalu uslijed nedostatka osobnih postignu\u0107a, dru\u0161tvene otu\u0111enosti ili straha od neizvjesne budu\u0107nosti. Agresivna retorika tu djeluje kao “poja\u010dalo” koje bi trebalo prikriti krhkost unutarnjeg ja.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je li agresivni nacionalizam doista izraz snage ili tek poku\u0161aj kompenzacije osobnih nesigurnosti i straha od kompleksnog modernog dru\u0161tva?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2098,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"Je li agresivni nacionalizam doista izraz snage ili tek poku\u0161aj kompenzacije osobnih nesigurnosti i straha od kompleksnog modernog dru\u0161tva?","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[131],"tags":[888,875,886],"class_list":["post-2093","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-komentiram","tag-identitet","tag-nacionalizam","tag-peter-bohling"],"aioseo_notices":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/bulo-via-clionaut.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2093","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2093"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2093\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2102,"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2093\/revisions\/2102"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2093"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2093"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hajdarovic.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}